Bordeaux is een wijngebied rond de gelijknamige stad in Zuidwest-Frankrijk, waar de Garonne en de Dordogne samenkomen in de Gironde. Het bekendst is de rode wijn: een blend van vooral Merlot en Cabernet Sauvignon. Daarnaast maakt Bordeaux droge witte wijn van Sauvignon Blanc en Sémillon, en in Sauternes en Barsac een van de beroemdste zoete wijnen ter wereld. In deze gids lees je hoe het gebied in elkaar zit, hoe de wijnen smaken en welke fles je kiest.
In het kort
Rode Bordeaux is bijna altijd een blend. Op de linkeroever (Médoc, Graves) voert Cabernet Sauvignon de boventoon: strak, stevig en lang houdbaar. Op de rechteroever (Saint-Émilion, Pomerol) is Merlot de baas: ronder en zachter. Witte Bordeaux is Sauvignon Blanc met Sémillon, zoete Bordeaux komt uit Sauternes en Barsac. Bordeaux is ons grootste gebied: we voeren ruim dertig châteaus uit ruim twintig appellaties, van dagelijkse Bordeaux Supérieur tot Grand Cru Classé.
Grapes & Barrels
Onze flessen uit Bordeaux
AOC Saint-Estèphe
Château Ségur de Cabanac Saint-Estèphe
Château Ségur de Cabanac is een klassieke Saint-Estèphe, gelegen in de meest noordelijke en misschien wel krachtigste commune van de Haut-Médoc. Saint-Estèphe staat bekend om zijn diepere kleibodems die meer vocht vasthouden dan de zuidelijkere gemeenten, wat leidt tot robustere, langlevende wijnen.
AOC Saint-Emilion Grand Cru Classé
Château Laroze
Château Laroze is al meer dan een eeuw in handen van de familie Meslin en staat als Grand Cru Classé op de kalk- en kleigronden van Saint-Émilion. De wijngaarden grenzen aan de zogenaamde côtes, de kalksteenhellingen ten westen van het plateau, en leveren wijnen met de typische elegantie en diepgang van deze appellatie.
AOC Graves
Drapeaux de Floridene Blanc
Drapeaux de Floridène is de toegankelijke witte cuvée van Clos Floridène, het domein van wijngoeroe Denis Dubourdieu in de appellation Graves. Dubourdieu, oud-hoogleraar oenologie in Bordeaux, pionierde met de moderne stijl van witte Bordeaux: fris, aromatisch en zonder overdreven houtrijping.
AOC Barsac
Château Doisy Daëne
Château Doisy Daëne is een 2e Grand Cru Classé 1855 uit Barsac, op het kalksteenplateau dat Barsac onderscheidt van de zandige Sauternes-gronden. Denis Dubourdieu en zijn erfgenamen maken hier al decennia lang klassieke, elegante zoete Bordeaux met een kenmerkende frisse mineraliteit.
AOC Saint-Julien
Château Moulin de la Rose Saint-Julien
Saint-Julien is de meest evenwichtige van alle Médoc-appellaties: krachtiger dan Margaux, verfijnder dan Pauillac. Château Moulin de la Rose is een kleine familieperceel die grenst aan de Grand Cru Classé-wijngaarden van Léoville-Barton en Talbot. Het deelt hetzelfde grindrijke terroir en dezelfde wijnmakerstraditie, maar is niet geklasseerd. Het was een fenomenaal jaar in Bordeaux, zeker voor de linker Médoc-oever.
AOC Pomerol
Château du Tailhas Pomerol
Château du Tailhas ligt op het klei-grindplateau van Pomerol, de kleine maar fascinerende appellation aan de rechteroever van de Gironde. Het domein heeft een lange geschiedenis en produceert klassieke Pomerols met die typische rondheid en fluweelzachte textuur die je verwacht van dit terroir.
AOC Cadillac Côtes de Bordeaux
Château Reynon Rouge
Château Reynon is het Cadillac Côtes de Bordeaux-domein van de familie Dubourdieu, gevestigd op de kleirijke rechteroever tegenover Bordeaux-stad. De rode Reynon is gemaakt in het verlengde van de wijnbouwfilosofie van Denis Dubourdieu: strak, zuiver en met respect voor het fruit, minder 'gemaakt' dan veel andere Bordeaux uit dit prijssegment.
AOC Pessac-Léognan
Château Picque-Caillou Blanc
Château Picque-Caillou ligt ingeklemd tussen twee van de grootste namen van Bordeaux: Haut-Brion en Pape Clément. Het domein van Isabelle en Paulin Calvet is een van de laatste echte châteaux binnen de stad Bordeaux, wortelend in het kenmerkende kiezelachtige grind dat de blanc zijn minerale identiteit geeft.
Wat is Bordeaux precies?
Bordeaux is een van de grootste wijngebieden van Frankrijk en valt samen met het departement Gironde. Twee rivieren delen het in stukken. De Garonne komt uit het zuidoosten en stroomt langs de stad, de Dordogne komt uit het oosten. Ten noorden van de stad vloeien ze samen tot de brede Gironde, die uitmondt in de Atlantische Oceaan. Die oceaan zorgt voor een gematigd, vochtig klimaat. Daardoor verschilt elk jaar, en daarom praten Bordeaux-liefhebbers zoveel over jaargangen.
Op een Bordeaux-etiket staat de naam van een château. Dat is een wijndomein, soms met een kasteel, vaak met een gewoon boerenhuis. Anders dan in de Bourgogne is het château de eenheid van kwaliteit, niet het perceel. Het overgrote deel van de productie is rood. Wit, zoet, rosé en Crémant de Bordeaux maken samen een kleiner, maar heel interessant deel uit.
Welke druiven gebruikt Bordeaux?
Bordeaux is het gebied van de blend. Elke druif brengt iets anders mee, en door ze te mengen kan een château ook een lastig jaar opvangen. Voor rood zijn dat:
- Merlot: de meest aangeplante druif. Rijpt vroeg, geeft zachte tannine en rond, pruimig fruit.
- Cabernet Sauvignon: rijpt laat en heeft warme grindbodems nodig. Geeft cassis, ceder en de stevige tannine die een wijn lang laat leven.
- Cabernet Franc: geurig, met rood fruit en een fris, kruidig randje. Belangrijk in Saint-Émilion.
- Petit Verdot en Malbec: in kleine hoeveelheden, voor kleur, kruidigheid en structuur. Carmenère is bijna verdwenen.
Voor wit zijn de hoofdrolspelers Sauvignon Blanc, voor frisheid en citrus, en Sémillon, voor rondeur, textuur en bewaarkracht. Muscadelle voegt soms een bloemige toets toe, en een enkel château werkt met Sauvignon Gris. Sémillon is ook de basis van Sauternes en Barsac.
Linkeroever en rechteroever: het verschil in het kort
Wie Bordeaux wil begrijpen, begint bij de twee oevers. De linkeroever ligt ten westen van de Garonne en de Gironde: de Médoc en de Graves. De rechteroever ligt aan de Dordogne, rond het stadje Libourne: Saint-Émilion, Pomerol en hun buren.
| Linkeroever | Rechteroever | |
|---|---|---|
| Hoofddruif | Cabernet Sauvignon | Merlot, met Cabernet Franc |
| Bodem | Grind en zand | Klei en kalk |
| Stijl | Strak, stevige tannine, cassis en ceder | Rond, zacht, pruim en donkere kers |
| Bekende namen | Médoc, Pauillac, Margaux, Pessac-Léognan | Saint-Émilion, Pomerol, Fronsac |
| Op dronk | Vaak pas na vijf tot tien jaar op zijn best | Eerder toegankelijk |
Welke appellaties heeft Bordeaux?
Een appellatie (AOC) is een beschermde herkomstnaam met eigen regels voor druif, opbrengst en gebied. Bordeaux telt er ongeveer 65, en ze werken als een piramide. Onderaan staan Bordeaux en Bordeaux Supérieur, die uit het hele gebied mogen komen. Daarboven liggen de districten, zoals de Médoc, de Graves en de Côtes de Bordeaux, een overkoepelende naam voor heuvelgebieden als Castillon en Cadillac. Aan de top staan de gemeenten met een eigen naam: Margaux, Saint-Julien, Pauillac, Saint-Estèphe, Listrac-Médoc en Moulis in de Haut-Médoc, Pessac-Léognan in de Graves, en Saint-Émilion en Pomerol op de rechteroever. Tussen de twee rivieren ligt Entre-Deux-Mers, vooral bekend om fris, droog wit.
Per appellatie een fles van ons, zodat je de stijl zelf kunt proeven:
| Appellatie | Stijl | Onze fles |
|---|---|---|
| Bordeaux en Bordeaux Supérieur | Het hele gebied; soepel rood voor elke dag, fris wit | Le Petit Léon |
| Côtes de Bordeaux (Castillon, Cadillac) | Heuvels met klei en kalk; Merlot met veel fruit | Château d'Aiguilhe |
| Côtes de Bourg | Tegenover Margaux; stevig, eerlijk rood | Château Marcillac |
| Graves | Grind ten zuiden van de stad; rood en vooral wit | Drapeaux de Floridène Blanc |
| Pessac-Léognan | Het hart van de Graves; rood en wit met een rokerige, minerale toets | Château Picque-Caillou Rouge |
| Médoc en Haut-Médoc | Klassiek linkeroever-rood op grind | Château Sociando-Mallet |
| Margaux | De meest elegante en geurige gemeente | Les Hauts du Tertre |
| Saint-Julien | Evenwichtig: krachtig én verfijnd | Château Moulin de la Rose |
| Pauillac | Vol, gestructureerd, cassis en ceder | Château Haut-Bages Monpelou |
| Saint-Estèphe | Meer klei: robuust en lang houdbaar | Château Ségur de Cabanac |
| Listrac-Médoc | Hooggelegen, stevig en aards | Château Cap Léon Veyrin |
| Saint-Émilion Grand Cru | Kalkplateau; Merlot en Cabernet Franc, rond en geurig | Château de Pressac |
| Montagne-Saint-Émilion | Buurman van Saint-Émilion, soepel en toegankelijk | Château Chatain |
| Pomerol | Klein, kleirijk, vooral Merlot: fluweelzacht | Château du Tailhas |
| Lalande-de-Pomerol | De buurman van Pomerol, rond en vlezig | Domaine du Petit-Brouard |
| Fronsac | Heuvelachtig, donker fruit met frisheid | Château Tessendey |
| Sauternes en Barsac | Zoete wijn van edelrotte Sémillon | Château Nairac |
Die breedte is geen toeval. Bordeaux is het gebied waar onze liefde voor wijn begon, en we zoeken er bewust in de hoeken die minder aandacht krijgen: Fronsac, Castillon, Listrac, de Côtes de Bourg. Daar maken families wijn die meer biedt dan het etiket doet vermoeden. Alle domeinen vind je op onze pagina over de wijnhuizen van Bordeaux.
Hoe werken de classificaties van Bordeaux?
Naast de appellaties kent Bordeaux een paar ranglijsten van châteaus. Ze werken elk anders, en dat maakt etiketten soms verwarrend:
- 1855: voor de Wereldtentoonstelling in Parijs werden de rode wijnen van de Médoc in vijf klassen ingedeeld, van premier tot cinquième cru. Eén château van buiten de Médoc kwam erbij: Haut-Brion uit de Graves. Tegelijk werden de zoete wijnen van Sauternes en Barsac geklasseerd. Sindsdien is er weinig veranderd; de bekendste wijziging is de promotie van Mouton Rothschild in 1973.
- Saint-Émilion: een eigen classificatie met Grand Cru Classé en Premier Grand Cru Classé, die ongeveer elke tien jaar wordt herzien. Châteaus kunnen dus stijgen en dalen. Let op: Saint-Émilion Grand Cru zonder het woord Classé is een appellatie, geen ranglijst.
- Graves: in de jaren vijftig werden rode en witte wijnen van de Graves geklasseerd, zonder onderlinge rangorde. Alle geklasseerde châteaus liggen tegenwoordig in Pessac-Léognan.
- Cru Bourgeois: een aparte erkenning voor châteaus in de Médoc die niet in 1855 zijn opgenomen, met drie niveaus. Die lijst wordt regelmatig opnieuw vastgesteld.
Pomerol heeft helemaal geen classificatie, en toch komen er enkele van de meest gezochte wijnen ter wereld vandaan. Een rangorde zegt dus veel, maar niet alles. Sommige van de mooiste flessen komen van châteaus die er bewust buiten bleven, zoals Sociando-Mallet in de Haut-Médoc. Een tweede wijn van een geklasseerd château is een andere slimme route. De Hauts du Tertre is de tweede wijn van Château du Tertre, cinquième cru in Margaux, en La Fleur Laroze die van Grand Cru Classé Château Laroze.
Witte Bordeaux: de onderschatte kant
Bij Bordeaux denkt bijna iedereen aan rood. Toch komt een deel van de mooiste witte wijn van Frankrijk uit de Graves en Pessac-Léognan, ten zuiden van de stad. Daar groeien Sauvignon Blanc en Sémillon op dezelfde grindbodems als de rode druiven. De klassieke blend combineert de frisheid en het citrusfruit van Sauvignon met de rondeur en het bewaarvermogen van Sémillon. De beste wijnen vergisten en rijpen op eikenhouten vaten, vaak op de gistcellen (sur lie). Dat geeft een romige textuur en tonen van toast en noten, zonder dat het fruit verdwijnt.
Geen naam is zo verbonden met moderne witte Bordeaux als die van Denis Dubourdieu. Hij was hoogleraar oenologie in Bordeaux en gold als een van de grote vernieuwers van het witte Bordeaux: fris, aromatisch en zonder overdreven houtrijping. Na zijn overlijden in 2016 zetten zijn zonen Jean-Jacques en Fabrice het werk voort. Van Domaines Dubourdieu voeren we de Drapeaux de Floridène Blanc, de toegankelijke witte Graves van Clos Floridène, en de Château Reynon Blanc: pure, frisse Sauvignon Blanc zonder hout. Van dezelfde familie komen de rode Château Reynon uit Cadillac Côtes de Bordeaux en de zoete Barsacs Doisy Daëne en Cantegril.
Wie meer houtrijping en diepgang zoekt, kijkt naar Pessac-Léognan. De Picque-Caillou Blanc komt van een van de laatste châteaus binnen de stad Bordeaux, naast Haut-Brion en Pape Clément, en de Chênevert Blanc is daar de jongere, direct drinkbare tweede wijn van. De Château Eyran Blanc combineert Sauvignon Blanc en Sémillon, op barriques gevergist. In de Graves maakt Château les Clauzots een witte blend met het advies van Hubert de Boüard van Château Angélus. En Château Bastor Lamontagne, bekend van zijn Sauternes, maakt met de Confidences een droge witte wijn waarin Sauvignon Gris de hoofdrol speelt.
Zoete Bordeaux: Sauternes en Barsac
Ten zuiden van de Graves, waar het koele riviertje de Ciron in de warmere Garonne stroomt, hangt in de herfst 's ochtends nevel boven de wijngaarden. Die nevel helpt een schimmel, Botrytis cinerea, die de schil van rijpe Sémillon-druiven dun maakt. De middagzon droogt de druiven daarna uit, zodat suiker en zuren zich concentreren. Die edele rotting geeft wijn met honing, abrikoos en saffraan, en toch een frisse zuurgraad. Er wordt in meerdere rondes met de hand geplukt, tros voor tros en soms bes voor bes.
Barsac ligt binnen de Sauternes-zone, op een kalkbodem, en geeft vaak een iets frissere stijl. Uit Barsac voeren we Château Doisy Daëne en Château Nairac, allebei deuxième cru uit 1855, plus Château Cantegril en Château Doisy Dubroca. Uit Sauternes komt Château Bastor Lamontagne. Alles over deze wijnen lees je in onze gids Wat is Sauternes?, en voor een overzicht van alle zoete stijlen in Welke witte wijn is zoet?
Hoe smaakt Bordeaux?
Jonge rode Bordeaux ruikt naar zwarte bes, pruim en kers, vaak met ceder, potloodslijpsel of tabak van het eikenhout. De tannine, het drogende gevoel op je tandvlees, is stevig, zeker op de linkeroever. Een rechteroever-wijn op Merlot is ronder en sappiger. Na een jaar of acht verandert het beeld: het fruit wordt zachter en er komen tonen bij van leer, bosgrond, sigarenkist en gedroogde kruiden. De tannine slijpt af en de wijn wordt zijdezacht. Die rijping is waar veel liefhebbers Bordeaux om kopen.
Witte Bordeaux zonder hout is fris en sappig, met citrus, kruisbes en wat gras. Met houtrijping en een flink aandeel Sémillon wordt hij voller: wasachtig, met citroenrasp, witte perzik, toast en hazelnoot. Zoete Sauternes en Barsac smaken naar honing, abrikoos, gekonfijte sinaasappel en saffraan, met genoeg zuur om niet plakkerig te worden.
Welke Bordeaux kies je?
Onze vuistregel: een goed château in een bescheiden appellatie is vaak spannender dan een middelmatig château met een grote naam. Een paar routes:
- Voor elke dag: Le Petit Léon, de tweede wijn van Cru Bourgeois Cap Léon Veyrin, de Bordeaux Supérieur van Bois Redon of de Château Reynon uit Cadillac. Uit Castillon: L'Hêtre van Jacques Thienpont.
- Een stap omhoog: een Haut-Médoc als Château Haut-Madrac of de Haut-Médoc de Giscours, de Lalande-de-Pomerol van Petit-Brouard, of een Saint-Émilion Grand Cru als Château Tour de Pressac.
- Voor een bijzondere avond: Pomerol van Château du Tailhas of Clos Beauregard, Grand Cru Classé Château Laroze of Château Yon-Figeac, en van de linkeroever Haut-Bages Monpelou uit Pauillac of Moulin de la Rose uit Saint-Julien.
- Wit: fris en zonder hout de Reynon Blanc, met meer diepgang de Picque-Caillou Blanc.
- Zoet: Château Cantegril, ook als halve fles, of voor een feestelijk dessert Doisy Daëne.
Wat eet je bij Bordeaux?
Rode Bordeaux is gemaakt voor tafel. De tannine heeft eiwit en vet nodig, en daarom is lam het klassieke gerecht. Wit en zoet zijn veelzijdiger dan je denkt:
| Gerecht | Wijnstijl | Onze fles |
|---|---|---|
| Lamsrack of lamsbout | Linkeroever, Cabernet-gedreven | Château Moulin de la Rose Saint-Julien |
| Côte de boeuf van de grill | Stevige Saint-Estèphe of Pauillac | Château Ségur de Cabanac |
| Eend of parelhoen | Ronde Merlot van de rechteroever | Château du Tailhas Pomerol |
| Paddenstoelen en wild | Saint-Émilion met wat rijping | Château Laroze |
| Stoofpot, doordeweeks | Soepele Bordeaux of Côtes | Château Reynon Rouge |
| Coquilles of gegrilde zeebaars | Witte Pessac-Léognan met houtrijping | Château Picque-Caillou Blanc |
| Geitenkaas of oesters | Frisse Sauvignon Blanc zonder hout | Château Reynon Blanc |
| Roquefort of foie gras | Barsac of Sauternes | Château Doisy Daëne |
Meer combinaties vind je bij wijn bij lam, wijn bij rundvlees en wijn bij blauwe kaas.
Hoe lang kun je Bordeaux bewaren?
Lang niet alle Bordeaux hoeft te liggen. Een eenvoudige Bordeaux of Côtes drink je binnen twee tot vijf jaar. Een goede Haut-Médoc, Saint-Émilion of Pomerol is op zijn mooist na vijf tot vijftien jaar, en een geklasseerd château uit een sterk jaar kan twintig jaar of langer mee. Rechteroever-wijnen zijn meestal eerder open dan die van de linkeroever. Bewaar liggend, donker en koel. Welke jaren je nu opentrekt en welke je laat liggen, lees je in onze Bordeaux-jaargangengids. Geen kelder? Dan kun je terecht in onze wijnopslag in het fort.
Veelgestelde vragen over Bordeaux
Proef het zelf
Het verschil tussen linker- en rechteroever leer je het snelst door twee glazen naast elkaar te zetten. Op onze proefdagen staan de flessen open in ons proeflokaal in Fort aan de Drecht in Uithoorn. Liever persoonlijk advies? Je bent welkom bij Wijnhuis Heemstede, Zandvoortselaan 159a in Heemstede, van dinsdag tot en met zaterdag. Thuis vergelijken kan ook: bekijk alle Bordeaux-wijnen, onze Bordeaux-box of stel je eigen proefdoos samen.