Bourgogne (Burgundy) is een wijngebied in het oosten van Frankrijk, van Chablis in het noorden tot het Mâconnais boven Lyon, waar rode wijn bijna altijd van Pinot Noir en witte wijn bijna altijd van Chardonnay wordt gemaakt. De kwaliteit hangt niet aan een merk of een kasteel, maar aan het perceel: hoe beter de ligging, hoe hoger de classificatie. Die loopt van regionale Bourgogne via dorpswijn en premier cru naar grand cru. In deze gids lees je hoe het gebied in elkaar zit, hoe de wijnen smaken en welke fles je kiest.
In het kort
Rode Bourgogne is Pinot Noir: licht van kleur, rood fruit, zachte tannine. Witte Bourgogne is Chardonnay: van strak en mineraal in Chablis tot rond en romig in de Côte de Beaune. Ongeveer 1% van de productie is grand cru en ongeveer 10% premier cru. Voor de meeste liefhebbers liggen de mooiste kansen bij een goede regionale wijn of een dorpswijn van een topproducent.
Grapes & Barrels
Onze flessen uit de Bourgogne
AOP Bourgogne
Louis Naudin Bourgogne Pinot Noir
Bourgogne Pinot Noir van Louis Naudin. De klassieke regionale appellation: helder rood fruit, fijne tannines en de aardse ondertoon die Bourgogne zijn karakter geeft.
AOC Volnay
Fernand et Laurent Pillot Volnay
De familie Pillot bewerkt al sinds 1625 wijngaarden in Chassagne-Montrachet. In de jaren negentig breidden vader Fernand en zoon Laurent het domein uit met percelen in de buurdorpen Pommard en Volnay; vandaag runt Laurent het huis samen met zijn zoon Adrien. Het domein telt zo'n 15 heuvelachtige hectaren, verdeeld over 50 percelen waarvan 12 premier crus. Alles wordt met de hand geoogst en gesorteerd, de rendementen blijven bewust laag en het domein is HVE-gecertificeerd. Deze Volnay komt uit vijf percelen, aangeplant tussen 1960 en 1999, waaronder de lagen Ronceret en Brouillards, ooit als premier cru geklasseerd en nu samengebracht in deze village-cuvée. Dat verklaart de verfijning in het glas: Volnay is het dorp van de elegante, geparfumeerde Pinot Noir, en Pillot vertaalt dat in een wijn met delicate complexiteit, rood besfruit en zachte kruidigheid. Een eerlijke, klassieke Bourgogne van een huis met vier eeuwen geschiedenis.
AOC Saint-Véran Wit
Nadine Ferrand Saint-Véran
Saint-Véran van Nadine Ferrand, uit de zuidelijke Mâconnais naast Pouilly-Fuissé. Zuivere Chardonnay op kalkbodem: rijper en breder dan een Mâcon, strakker en mineraler dan de meeste witte bourgognes in deze prijsklasse.
AOC Pouilly-Fuissé Wit
Nadine Ferrand Pouilly-Fuissé Éclat d'Ammonite
Éclat d'Ammonite van Nadine Ferrand, genoemd naar de ammonietfossielen in de kalkbodem waarop deze Pouilly-Fuissé groeit. Chardonnay van percelen aan de voet van de rotsen van Vergisson en Solutré, waar die versteende zeebodem de wijn zijn kalkachtige spanning en zilte kern geeft.
AOC Bourgogne
Fernand et Laurent Pillot Bourgogne Pinot Noir (hve)
Fernand et Laurent Pillot zijn een vader-zoonsduo uit Chassagne-Montrachet, het dorp dat het van beide kanten kan: ze zijn beroemd voor hun witte Premier Crus, maar maken ook degelijke rode wijnen. Deze Bourgogne Pinot Noir is hun instapwijn: van wijngaarden die net buiten de strikte appellatiegrenzen vallen, maar gemaakt door dezelfde hand die de topwijnen vinificeert. HVE-gecertificeerd.
AOC Chassagne Montrachet 1er Cru
Fernand et Laurent Pillot Morgeot Chassagne-Montrachet 1er Cru (hve)
Morgeot is een van de grootste en meest gerenommeerde Premier Crus van Chassagne-Montrachet. Het beslaat een groot deel van de beste hellingen van het dorp en levert Chardonnay's met meer body en complexiteit dan de gewone dorpswijnen. Fernand et Laurent Pillot is hier het meest thuis: Chassagne is hun thuisdorp en Morgeot is hun meest iconische Premier Cru-perceel.
AOC Bourgogne Tonnerre
Dampt-Frères Chevalier d'Éon
De naam 'Chevalier d'Éon' verwijst naar de beroemde 18de-eeuwse diplomaat-spion die in Tonnerre werd geboren, een van de meest fascinerende figuren uit de Franse geschiedenis. Tonnerre zelf is een kleine Bourgogne-appellatie ten noorden van Chablis, op dezelfde kalksteenbodems die Chardonnay zo expressief maken. Dampt-Frères is een van de betrouwbaarste namen van de regio.
AOP Mercurey
Louis Naudin Mercurey
Mercurey van Louis Naudin, de belangrijkste rode appellation van de Côte Chalonnaise. Steviger en dieper dan een regionale Bourgogne, met donkerder fruit en het vermogen om jaren door te ontwikkelen.
Welke druiven groeien er in de Bourgogne?
Twee druiven bepalen bijna alles. Voor rood is dat Pinot Noir: een druif met een dunne schil die vroeg rijpt en gevoelig is voor weer en ziekte. Op de juiste helling geeft hij wijnen die licht van kleur zijn maar lang en intens smaken. Voor wit is dat Chardonnay, de druif die hier zijn beroemdste wijnen geeft, van Chablis tot Meursault.
Daarnaast spelen twee kleinere druiven een rol. Aligoté is een frisse witte druif voor levendige, sappige wijn; het dorp Bouzeron in de Côte Chalonnaise heeft er zelfs een eigen appellatie voor. Een appellatie (AOC) is een beschermde herkomstnaam met eigen regels voor druif, opbrengst en gebied. Gamay is vooral de druif van de Beaujolais, maar wordt in de Bourgogne soms met Pinot Noir gemengd. Op een Bourgogne-etiket zie je zelden een druivennaam: wie de herkomst kent, weet welke druif erin zit.
De deelgebieden van noord naar zuid
De Bourgogne is geen aaneengesloten gebied maar een reeks wijnstreken over zo'n tweehonderd kilometer. Het hart is de Côte d'Or, de ‘gouden helling’ ten zuiden van Dijon, die bestaat uit de Côte de Nuits en de Côte de Beaune. Daaromheen liggen gebieden met elk een eigen karakter:
| Deelgebied | Stijl | Bekende namen |
|---|---|---|
| Chablis, Auxerrois en Tonnerre | Vooral wit: strakke, minerale Chardonnay; rond Épineuil ook lichte Pinot Noir | Chablis, Bourgogne Tonnerre, Bourgogne Épineuil |
| Côte de Nuits | Bijna alleen rood: de meest gezochte Pinot Noir ter wereld | Gevrey-Chambertin, Vosne-Romanée, Nuits-Saint-Georges |
| Côte de Beaune | De grote witte wijnen, plus zijdezacht rood | Meursault, Puligny- en Chassagne-Montrachet, Volnay, Pommard |
| Côte Chalonnaise | Rood en wit met een stevige, eerlijke stijl | Mercurey, Givry, Rully, Montagny |
| Mâconnais | Vrijwel alleen wit: rondere, zonnige Chardonnay | Mâcon-Villages, Saint-Véran, Pouilly-Fuissé |
In het noorden, rond Chablis en Tonnerre, werkt Dampt Frères. Alles over dat koele, minerale noorden lees je in onze Chablis-gids. In Chassagne-Montrachet, in de Côte de Beaune, maakt Fernand et Laurent Pillot zowel wit als rood. In het Mâconnais werkt Nadine Ferrand, met Pouilly-Fuissé en Saint-Véran. Van Louis Naudin hebben we onder meer een Mercurey uit de Côte Chalonnaise.
De Beaujolais hoort formeel bij de wijnregio Bourgogne, maar is een eigen wereld: andere druif (Gamay), andere bodem, andere stijl. Wie het over Bourgogne-wijn heeft, bedoelt bijna altijd de gebieden van Chablis tot en met het Mâconnais.
De piramide: van Bourgogne tot grand cru
In Bordeaux krijgt een château een rangorde. In de Bourgogne krijgt de grond die rangorde. Al sinds de middeleeuwen, toen monniken de hellingen perceel voor perceel bestudeerden, weten wijnmakers hier welke stukken grond betere wijn geven. Zo'n afgebakend perceel heet een climat, en die climats staan sinds 2015 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De classificatie kent vier niveaus:
| Niveau | Voorbeeld op het etiket | Aandeel | Drinkvenster |
|---|---|---|---|
| Regionaal | Bourgogne Pinot Noir, Bourgogne Chardonnay | ongeveer de helft | 2 tot 5 jaar |
| Dorp (village) | Volnay, Pommard, Mercurey, Pouilly-Fuissé | ongeveer een derde | 4 tot 10 jaar |
| Premier cru | Chassagne-Montrachet 1er Cru Morgeot | ongeveer 10% | 6 tot 15 jaar |
| Grand cru | Chambertin, Corton-Charlemagne, Montrachet | ongeveer 1% | 10 jaar en langer |
Regionale wijn mag uit de hele Bourgogne komen en heet simpelweg Bourgogne, eventueel met de druif erbij. Een dorpswijn (village) komt uit de grenzen van één gemeente, zoals Volnay, Pommard of Mercurey. Premier cru is een benoemde wijngaard binnen zo'n dorp, met de naam van het perceel op het etiket. Grand cru is de top: de beste hellingen, allemaal in de Côte d'Or en in Chablis. Het Mâconnais heeft geen grand crus, maar Pouilly-Fuissé kreeg in 2020 wel zijn eerste premier crus.
Hoe smaakt rode en witte Bourgogne?
Rode Bourgogne is licht van kleur, maar zeker niet licht van smaak. Denk aan kers, framboos en aardbei, met daaronder aardse tonen van bosgrond en paddenstoel. De tannine, het stroeve gevoel dat je van zware rode wijn kent, is fijn en zacht. Wat een goede Bourgogne bijzonder maakt, is de lengte: de smaak blijft lang hangen zonder zwaar te worden. Uit de Côte de Nuits komt vaak de diepere, steviger stijl, Volnay staat bekend om zijn finesse en Pommard om zijn kracht.
Witte Bourgogne laat zien hoeveel één druif kan. In Chablis is Chardonnay strak, met citrus, groene appel en een zilte, minerale toets. In Meursault en de Montrachet-dorpen wordt hij voller: geel fruit, hazelnoot en vaak een romige textuur van rijping op eikenhouten vaten. In het Mâconnais is hij zonniger en ronder, met perzik en witte bloemen. Zoek je een fles bij een bepaalde kleur, kijk dan ook bij onze rode wijnen en witte wijnen.
Welke Bourgogne kies je?
Onze vuistregel: kies eerst de producent, dan pas het niveau. Een regionale wijn van een goede maker is vaak spannender dan een dorpswijn van een middelmatige. Een paar praktische routes door het productblok hierboven:
- Voor elke dag, rood: de Bourgogne Pinot Noir van Louis Naudin of die van Pillot. Soepel, sappig en direct op dronk.
- Voor elke dag, wit: de Saint-Véran van Nadine Ferrand of de Chevalier d'Éon van Dampt Frères, een Bourgogne Tonnerre in de strakke stijl van het noorden.
- Een stap omhoog, rood: de Volnay of de Pommard Tavannes van Pillot, of de Mercurey van Louis Naudin.
- Een stap omhoog, wit: de Pouilly-Fuissé Éclat d'Ammonite van Nadine Ferrand of de Puligny-Montrachet Noyers Brets van Pillot.
- Voor een bijzondere avond: een witte premier cru, zoals de Chassagne-Montrachet 1er Cru Morgeot of de Meursault 1er Cru Les Caillerets van Pillot, of de Pouilly-Fuissé Prestige 1er Cru van Nadine Ferrand.
Pillot en Nadine Ferrand werken met HVE-certificering (Haute Valeur Environnementale): een Frans keurmerk voor milieubewuste landbouw, met aandacht voor biodiversiteit en beperkt gebruik van bestrijdingsmiddelen. En voor een feestelijk begin is er de Crémant de Bourgogne van Dampt Frères: mousserende wijn volgens dezelfde methode als champagne.
Wat eet je bij Bourgogne?
Bourgogne is een tafelwijn in de beste zin van het woord. De frisse zuren en de zachte tannine maken rood en wit allebei breed inzetbaar:
| Gerecht | Wijnstijl | Onze fles |
|---|---|---|
| Eend of parelhoen | Rode Bourgogne op dorpsniveau | Pillot Volnay |
| Paddenstoelenrisotto | Soepele Pinot Noir met aardse tonen | Pillot Bourgogne Pinot Noir |
| Coq au vin of boeuf bourguignon | Stevig rood uit de Côte Chalonnaise | Naudin Mercurey |
| Gegrilde zalm | Licht gekoelde Pinot Noir | Naudin Bourgogne Pinot Noir |
| Kreeft of kip in roomsaus | Witte premier cru met wat houtrijping | Pillot Chassagne-Montrachet 1er Cru Morgeot |
| Geitenkaas en oesters | Strak, mineraal wit uit het noorden | Dampt Frères Chevalier d'Éon |
Rode Bourgogne is een van de weinige rode wijnen die goed samengaan met vis, zeker met zalm of tonijn. Schenk hem dan licht gekoeld. Bij zware, gekruide gerechten of een flinke biefstuk van de grill verdwijnt de finesse; kies daar liever een stevigere wijn.
Waarom is Bourgogne kostbaar?
Bourgogne is kostbaarder dan de meeste Franse wijn, en daar zijn concrete redenen voor. De percelen zijn klein en het bezit is sterk versnipperd. Door het Franse erfrecht, waarbij grond gelijk over de kinderen wordt verdeeld, is een beroemde wijngaard vaak over tientallen eigenaren verdeeld. Een domein heeft dan een paar rijen stokken in de ene cru en een halve hectare in de andere.
Daar komt bij dat de oogsten klein zijn. Pinot Noir is gevoelig voor vorst, hagel en ziekte, en de laatste jaren vielen er in meerdere jaargangen flinke stukken van de oogst weg. De vraag naar de beste flessen komt intussen uit de hele wereld. Het goede nieuws: regionale wijnen, dorpswijnen en gebieden als de Côte Chalonnaise en het Mâconnais geven veel Bourgogne-karakter voor het geld. Welke jaren de moeite waard zijn, lees je in onze Bourgogne-jaargangengids.
Veelgestelde vragen over Bourgogne
Proef het zelf
Het verschil tussen regionaal, dorp en premier cru leer je het snelst door ze naast elkaar te proeven. Op onze maandelijkse proefdag staan de flessen open in ons proeflokaal in Fort aan de Drecht in Uithoorn, en van dinsdag tot en met zaterdag bij Wijnhuis Heemstede aan de Zandvoortselaan. Liever thuis vergelijken? Bekijk alle wijnen uit de Bourgogne of stel je eigen proefdoos samen.