Crémant is een Franse mousserende wijn die buiten de Champagne wordt gemaakt volgens de traditionele methode, met een tweede gisting in de fles. Er zijn acht Franse crémant-appellaties, van de Elzas tot de Loire en van de Bourgogne tot Limoux. Elke streek werkt met haar eigen druiven, dus een crémant proeft naar zijn herkomst. De regels zijn streng: met de hand plukken, voorzichtig persen en minimaal negen maanden op de gist rijpen. Het resultaat is een droge, frisse bubbel met fijne mousse, vaak voor ongeveer de helft van de prijs van champagne.
In het kort
Crémant wordt op dezelfde manier gemaakt als champagne, maar rijpt korter op de gist en komt uit acht andere Franse streken. De Elzas, de Bourgogne en de Loire zijn de bekendste. Zoek je een bubbel voor een toost met een groep, voor de borrel of bij oesters, dan is een brut crémant de slimste keus. Bewaar champagne voor het moment waarop je echt de diepgang van lange rijping wilt proeven.
Grapes & Barrels
Onze crémants uit de Loire, de Elzas en de Bourgogne
AOC Anjou
Moulin de la Douve Crémant de Loire
De Crémant de Loire van Moulin de la Douve is gemaakt via de traditionele methode, dezelfde als Champagne, met tweede gisting op fles. Het verschil zit in de druivenrassen: Chenin Blanc en Cabernet Franc staan centraal in de Loire-appellatié, wat dit een serieus alternatief maakt dat zijn eigen karakter heeft. Fris, fruitig en voor een heel andere prijs dan Champagne.
AOC Alsace
Domaine François Lichtlè Crémant d'Alsace brut
De Crémant d'Alsace is de sprankelende trots van de Elzas, een mousserende wijn die gemaakt wordt volgens de méthode traditionnelle (zoals Champagne), maar met de typische druivenrassen van de streek. De Crémant d'Alsace heeft in de afgelopen decennia een enorme kwaliteitssprong gemaakt en wordt nu gezien als een van de beste alternatieven voor Champagne. Domaine François Lichtlé maakt zijn Crémant van Chardonnay op de minerale gronden van Husseren-les-Châteaux, het hoogste dorp op de Elzasser wijnroute, en dat geeft de wijn een opvallende frisheid, fijne belletjes en een elegante structuur.
AOC Bourgogne
Dampt-Frères Cremant de Bourgogne Brut
Dampt Frères is het familiedomein van de broers Eric en Emmanuel Dampt in Collan, tussen Chablis en Tonnerre in het uiterste noorden van Bourgogne. Hun verhaal noemen ze zelf "een moderne epopée van ontmoetingen, doorzettingsvermogen en overtuigingen": vanuit het ouderlijk bedrijf bouwden de broers een domein op met wijngaarden verspreid over drie valleien, die van de Armançon, de Serein en de Yonne. Het gamma loopt van Chablis in al zijn gradaties tot Tonnerre, Épineuil, Irancy en Saint-Bris. In elke fles willen de broers "een stuk erfgoed, terroir en geschiedenis" laten proeven, met precisie als leidraad. Deze Crémant de Bourgogne toont die filosofie in feestelijke vorm: koel klimaat, kalkrijke bodems en de klassieke Bourgondische combinatie van Chardonnay en Pinot Noir, verwerkt tot een pure, frisse mousserende wijn die de vergelijking met menig grotere naam moeiteloos doorstaat.
Hoe wordt crémant gemaakt?
Crémant volgt de méthode traditionnelle, dezelfde methode als champagne. Eerst maakt de wijnmaker een droge, frisse basiswijn. Die gaat met een beetje suiker en gist op fles. In de gesloten fles begint een tweede gisting: de gist eet de suiker op en het koolzuur dat daarbij vrijkomt kan nergens heen. Zo ontstaan de bubbels. Daarna blijft de wijn op de dode gistcellen liggen, wat de Fransen sur lies noemen. Dat geeft de wijn zijn fijne mousse en een licht broodachtige toon.
Alle acht appellaties delen een paar strenge regels. De druiven worden met de hand geplukt. Uit 150 kilo druiven mag de wijnmaker maximaal 100 liter most persen, zodat alleen het zuiverste sap in de wijn komt. De wijn mag pas twaalf maanden na het bottelen verkocht worden, en vrijwel alle appellaties schrijven voor dat hij daarvan minimaal negen maanden op de gist ligt. Na die rust worden de flessen gedraaid tot het gistdepot in de hals zit, waarna het depot eruit gaat en de fles wordt aangevuld en gekurkt. De druk in de fles is volgens de regels minimaal 3,5 tot 4 bar, afhankelijk van de appellatie.
De acht crémants van Frankrijk
Elke crémant-streek gebruikt de druiven die er van oudsher groeien. In de Elzas zijn dat vooral Pinot Blanc, Auxerrois en Chardonnay, soms met Riesling; een rosé uit de Elzas is altijd van Pinot Noir. De Bourgogne werkt met Chardonnay en Pinot Noir, aangevuld met onder meer Aligoté en Gamay. In de Loire draait het om Chenin Blanc, met Chardonnay en blauwe druiven zoals Cabernet Franc. Verder naar het zuiden en oosten kom je druiven tegen die je bijna nergens anders in een bubbel vindt: Mauzac in Limoux, Clairette in Die, Poulsard en Savagnin in de Jura, Jacquère en Altesse in de Savoie.
| Appellatie | Erkend | Toegestane druiven |
|---|---|---|
| Crémant de Bourgogne | 1975 | Chardonnay, Pinot Noir, Aligoté, Gamay, Pinot Blanc, Pinot Gris, Melon en Sacy |
| Crémant de Loire | 1975 | Chenin Blanc, Chardonnay, Orbois; Cabernet Franc, Cabernet Sauvignon, Grolleau, Grolleau Gris, Pineau d'Aunis en Pinot Noir |
| Crémant d'Alsace | 1976 | Pinot Blanc, Auxerrois, Chardonnay, Pinot Gris, Pinot Noir en Riesling; rosé alleen van Pinot Noir |
| Crémant de Limoux | 1990 | Chardonnay als hoofddruif, met Chenin Blanc, Mauzac en Pinot Noir |
| Crémant de Bordeaux | 1990 | Sémillon, Sauvignon Blanc, Sauvignon Gris, Muscadelle, Merlot, Cabernet Franc, Cabernet Sauvignon en andere Bordeaux-druiven |
| Crémant de Die | 1993 | Clairette (hoofddruif), Aligoté en een klein beetje Muscat à Petits Grains |
| Crémant du Jura | 1995 | Chardonnay, Savagnin, Pinot Noir, Pinot Gris, Poulsard en Trousseau |
| Crémant de Savoie | 2014 | Minstens 40% Jacquère, samen met Altesse minstens 60%; aangevuld met onder meer Chardonnay |
De Bourgogne en de Loire waren in 1975 de eerste, de Savoie volgde in 2014 als jongste. Mousserende wijn maakten ze in die streken al veel langer. In de Bourgogne bestond bijvoorbeeld al sinds 1943 de appellatie Bourgogne mousseux. De naam crémant kwam er pas later bij, met strengere regels voor pluk, persing en rijping.
Elke stijl zegt iets over zijn streek. Een Crémant d'Alsace is meestal bloemig en fris, met wit fruit. Een Crémant de Bourgogne is vaak wat steviger, met de Chardonnay en Pinot Noir die je ook uit de stille Bourgogne kent. Een Crémant de Loire op basis van Chenin Blanc heeft vaak tonen van appel, peer en een vleugje honing. Meer over die streken lees je in onze gidsen over wijn uit de Elzas en Bourgogne-wijn.
Crémant of champagne: wat is het verschil?
Crémant en champagne zijn familie. De methode is dezelfde, het verschil zit in de streek, de druiven en vooral de rijping. Champagne zonder jaartal moet minimaal vijftien maanden rijpen, een champagne met jaartal minimaal drie jaar. Voor crémant is dat negen maanden op de gist en twaalf maanden in totaal. Langer op de gist betekent meer tonen van brioche, toast en noten, en een romigere mousse. Crémant blijft daardoor wat frisser en fruitiger.
| Crémant | Champagne | |
|---|---|---|
| Methode | Tweede gisting in de fles | Tweede gisting in de fles |
| Herkomst | Acht Franse streken, van de Elzas tot Limoux | Alleen de Champagne |
| Druiven | Per streek verschillend: Chenin Blanc, Riesling, Clairette, Jacquère en meer | Vooral Chardonnay, Pinot Noir en Meunier |
| Minimale rijping | 9 maanden op de gist, 12 maanden na het bottelen | 15 maanden zonder jaartal, 3 jaar met jaartal |
| Smaak | Fris en fruitig, met iets minder brioche | Meer brioche, toast en diepgang |
| Prijs | Vaak ongeveer de helft | Hoger, door langere rijping en de naam |
Champagne draait vooral om Chardonnay, Pinot Noir en Meunier. Crémant heeft een veel breder palet, en dat maakt het juist leuk om te vergelijken. Ons advies: kies crémant als je veel glazen schenkt, voor de borrel of als aperitief. Kies champagne voor het moment zelf, of bij gerechten die om diepgang vragen. Hoe crémant zich verhoudt tot cava en prosecco lees je in champagne, crémant, cava of prosecco.
Brut, rosé en blanc de blancs: de stijlen
- Brut: de klassieke, droge stijl en verreweg de meest gemaakte. Brut betekent minder dan 12 gram suiker per liter. Extra brut en brut nature zijn nog droger, demi-sec is zoeter en past bij een dessert.
- Rosé: gemaakt met blauwe druiven. In de Elzas mag dat alleen Pinot Noir zijn, in de Loire onder meer Cabernet Franc en Pinot Noir. Een rosé crémant heeft vaak tonen van aardbei en framboos en is net wat steviger aan tafel.
- Blanc de blancs: alleen van witte druiven, bijvoorbeeld Chardonnay of Chenin Blanc. Strak, citrusachtig en elegant: een mooie keus bij oesters en schaaldieren.
- Blanc de noirs: een witte crémant van blauwe druiven, zoals Pinot Noir. Die heeft meestal iets meer fruit en volume.
Wat eet je bij crémant?
Crémant is een van de makkelijkste wijnen aan tafel. Het frisse zuur en de bubbels maken je mond steeds weer schoon, dus hij past bij zout, vet en gefrituurd:
| Gerecht | Waarom het werkt | Onze fles |
|---|---|---|
| Oesters en schelpdieren | Strak zuur en fijne mousse spoelen het zilte weg | Dampt Frères Crémant de Bourgogne Brut |
| Borrelplank met gerookte zalm en toastjes | Bubbels maken de mond schoon tussen de hapjes door | Moulin de la Douve Crémant de Loire |
| Flammkuchen of quiche | Frisheid tegenover spek, room en deeg | Domaine François Lichtlé Crémant d'Alsace Brut |
| Jonge geitenkaas | Een klassiek Loire-duo: zuur bij zuur, fris bij fris | Moulin de la Douve Crémant de Loire |
| Sushi en sashimi | Licht, droog en zuiver, net als het gerecht | Domaine François Lichtlé Crémant d'Alsace Brut |
| Voorgerecht van het kerstdiner | Feestelijk, en het blijft fris naast vis en schaaldieren | Dampt Frères Crémant de Bourgogne Brut |
Schenk crémant op 6 tot 8 graden. Meer ideeën vind je bij wijn bij oesters, wijn bij de borrelplank en wijn bij het kerstdiner.
Welke crémant kies je?
Wij importeren crémant uit drie streken, elk met een eigen karakter. Zo kies je per gelegenheid:
- Voor de borrel of een toost met een groep: de Crémant de Loire van Moulin de la Douve, van een familiedomein in Rablay-sur-Layon in de Anjou. Fris en fruitig, met het karakter van de Loire en een heel andere prijs dan champagne.
- Als aperitief of bij sushi en flammkuchen: de Crémant d'Alsace Brut van Domaine François Lichtlé uit Husseren-les-Châteaux, een van de hoogst gelegen wijndorpen van de Elzas. Fijne bubbels en een opvallende frisheid.
- Bij oesters of het voorgerecht van een feestdiner: de Crémant de Bourgogne Brut van Dampt Frères, het familiedomein in Collan, tussen Chablis en Tonnerre. Chardonnay en Pinot Noir van koele kalkhellingen in het noorden van de Bourgogne: strak, puur en precies.
Wil je verder kijken, bekijk dan al onze mousserende wijnen, van cava en prosecco tot champagne van kleine wijnboeren.
Veelgestelde vragen over crémant
Proef het zelf
Drie crémants naast elkaar laten in een paar slokken zien hoeveel de streek uitmaakt. Op onze maandelijkse proefdag staan de flessen open in ons proeflokaal in Fort aan de Drecht in Uithoorn, en van dinsdag tot en met zaterdag bij Wijnhuis Heemstede aan de Zandvoortselaan. Liever thuis vergelijken? Bekijk onze bubbels of stel je eigen proefdoos samen.