December is de maand van de bubbels, en bijna iedereen stelt ons dan dezelfde vraag: moet het echt champagne zijn? Het eerlijke antwoord is dat het van het moment afhangt. Voor een toost met twintig mensen is een goede crémant of cava een slimmere keus dan een middelmatige champagne. Voor oesters op kerstavond of het glas om middernacht is champagne van een kleine wijnboer niet te verslaan.
In het kort
Champagne, crémant en cava krijgen hun bubbels in de fles zelf; champagne rijpt het langst op de gist en is daardoor het fijnst en meest complex. Crémant is dezelfde methode uit andere Franse streken, voor ongeveer de helft van de prijs. Cava is de droge Spaanse variant. Prosecco wordt in een tank gemaakt en is fruitiger en zachter. Let op: extra dry is zoeter dan brut.
Grapes & Barrels
Onze bubbels, van cava tot Grand Cru
DO Cava
Pago de Tharsys Cava Dominio de Tharsys Brut Nature
Pago de Tharsys is een biologisch gecertificeerd wijnhuis in Valencia dat zijn Cava maakt via de traditionele méthode met tweede gisting op fles. 'Brut Nature' is de droogste categorisering van mousserende wijn, nul gram suiker toegevoegd na de dégorgement, wat een pure, strakke mousse oplevert die de druif zelf zonder make-up laat spreken.
Treviso DOC
Tenuta Santomè Prosecco Brut
Tenuta Santomè is het verhaal van drie generaties Spinazzè. Grootvader Antonio, boer en wijnbouwer, kocht in 1971 zijn eerste vier hectare; zoon Armando breidde in de jaren tachtig uit met 28 hectare op het eiland Papadopoli in de rivier de Piave. Toen kleinzoon Alan zich in 1995 kwalificeerde als oenoloog, besloot de familie zelf wijn te gaan maken. Samen met zijn broer William bouwde hij in Roncade, bij Treviso, het moderne Santomè-wijnbedrijf, dat inmiddels 75 hectare omvat waarvan ruim 27 hectare Prosecco. Deze Brut komt van de wijngaard Le Calandrine op datzelfde Papadopoli-eiland: een oase in de Piave met bodems rijk aan silt en zand, die precies opleveren waar Prosecco om draait, geur, frisheid en balans. Met 7 gram restsuiker is dit de droge, gastronomische kant van Prosecco: strak, zuiver en allesbehalve zoetsappig.
Conegliano Valdobbiadene DOCG
Bepin de Eto Prosecco Superiore Extra Dry Millesimato
Bepin de Eto is het familiedomein van de familie Ceschin in San Pietro di Feletto, midden in de heuvels tussen Conegliano en Valdobbiadene, het historische hart van de Prosecco Superiore, sinds 2019 UNESCO-werelderfgoed. Het wijnhuis werd in 1965 opgericht door Ettore Ceschin, die het vernoemde naar zijn vader Giuseppe, in het plaatselijke dialect "Bepin de Eto". Vandaag combineert de familie traditie met moderne keldertechniek: naast deze spumante maakt ze ook stille rode, witte en zoete wijnen. Deze Millesimato is gemaakt van Glera-druiven uit één enkel oogstjaar, dat is wat "millesimato" betekent, en toont daardoor het karakter van die specifieke jaargang. De Extra Dry-stijl geeft net een fractie meer rondeur dan een brut, waardoor de wijn soepel en uitnodigend drinkt zonder zijn frisheid te verliezen. Een Prosecco Superiore DOCG uit de heuvels, en dat proef je aan de finesse.
AOC Alsace
Domaine François Lichtlè Crémant d'Alsace brut
De Crémant d'Alsace is de sprankelende trots van de Elzas, een mousserende wijn die gemaakt wordt volgens de méthode traditionnelle (zoals Champagne), maar met de typische druivenrassen van de streek. De Crémant d'Alsace heeft in de afgelopen decennia een enorme kwaliteitssprong gemaakt en wordt nu gezien als een van de beste alternatieven voor Champagne. Domaine François Lichtlé maakt zijn Crémant van Chardonnay op de minerale gronden van Husseren-les-Châteaux, het hoogste dorp op de Elzasser wijnroute, en dat geeft de wijn een opvallende frisheid, fijne belletjes en een elegante structuur.
AOC Bourgogne
Dampt-Frères Cremant de Bourgogne Brut
Dampt Frères is het familiedomein van de broers Eric en Emmanuel Dampt in Collan, tussen Chablis en Tonnerre in het uiterste noorden van Bourgogne. Hun verhaal noemen ze zelf "een moderne epopée van ontmoetingen, doorzettingsvermogen en overtuigingen": vanuit het ouderlijk bedrijf bouwden de broers een domein op met wijngaarden verspreid over drie valleien, die van de Armançon, de Serein en de Yonne. Het gamma loopt van Chablis in al zijn gradaties tot Tonnerre, Épineuil, Irancy en Saint-Bris. In elke fles willen de broers "een stuk erfgoed, terroir en geschiedenis" laten proeven, met precisie als leidraad. Deze Crémant de Bourgogne toont die filosofie in feestelijke vorm: koel klimaat, kalkrijke bodems en de klassieke Bourgondische combinatie van Chardonnay en Pinot Noir, verwerkt tot een pure, frisse mousserende wijn die de vergelijking met menig grotere naam moeiteloos doorstaat.
DO Cava
Pago de Tharsys 2022 Cava Millesime Rose Reserva
Pago de Tharsys is een familiedomein in Requena, het hoger gelegen cavagebied op zo'n 70 kilometer landinwaarts van Valencia. Het hart van het domein is de ondergrondse kelder uit 1808, uitgehouwen in de kalksteenrots, waar de cava's vandaag nog altijd rijpen. Eigenaren Vicente García, in Spanje wel 'de peetvader van de Valenciaanse cava' genoemd, en Ana Suria leerden het vak van de mousserende wijn in de Champagne, en dat kwaliteitsdenken is overal voelbaar: het domein was pionier van de cava rond Requena en legt zich toe op biologische cava's met lange rijping. De 14 hectare wijngaarden, olijf- en amandelbomen worden volledig biologisch bewerkt. Deze Millésime Rosé Reserva is de jaargangscava van het huis, gemaakt van 100% Garnacha en alleen in uitstekende oogstjaren, van handgeplukte druiven. Flessengisting volgens de traditionele methode en lange rijping op de lie maken er een gastronomische rosé-cava met finesse en karakter van.
AOC Champagne 1er Cru
L. Bénard-Pitois Brut Réserve 1er Cru
L. Bénard-Pitois is een recoltant-manipulant uit Mareuil-sur-Aÿ, een Premier Cru-dorp aan de Marne dat bekendstaat om zijn expressieve Pinot Noir. Producteur Bénard werkt met een small-batch filosofie: kleine oogsten, weinig interventie en een nadruk op het typische karakter van zijn thuisdorp, een aanpak die duidelijk verschilt van de grote champagnehuizen.
AOC Champagne Grand Cru
Pierre Leboeuf Brut Grand Cru
Waar de 1er Cru blend van Leboeuf toegankelijkheid vooropstelt, draait de Brut Grand Cru volledig om locatie: 50% Chardonnay en 50% Pinot Noir, beide uitsluitend van Grand Cru-klassificeerde wijngaarden. Grand Cru is de hoogste classificatie in de Champagne en wordt toegekend aan slechts 17 van de 319 Champagnewijndorpen. De meerjarige rijping op de lies geeft extra diepgang en fijne, persistente bubbels.
Het verschil zit in waar de bubbels ontstaan
Elke mousserende wijn begint als gewone, stille wijn. De bubbels komen van een tweede gisting: er gaat suiker en gist bij, en het koolzuur dat daarbij vrijkomt kan nergens heen. Bij champagne, crémant en cava gebeurt die tweede gisting in de fles waarin je de wijn later koopt. Daarna rijpt de wijn maanden tot jaren op het bezinksel van de gist, en dat geeft de typische tonen van brioche, toast en noten en de fijne, romige mousse.
Prosecco gaat een andere weg. De tweede gisting gebeurt in een grote drukvaste tank, en de wijn wordt kort daarna gebotteld. Dat is sneller en goedkoper, en het bewaart juist het frisse fruit van de Glera-druif: peer, appel en bloesem. Prosecco is dus geen mindere champagne, maar een ander soort wijn, gemaakt om jong en fruitig te drinken.
Champagne: voor het moment zelf
Champagne mag alleen uit de streek Champagne komen, van Chardonnay, Pinot Noir en Pinot Meunier, en moet minimaal vijftien maanden op de gist rijpen. Wij importeren alleen champagne van kleine wijnboeren die hun eigen druiven verbouwen en zelf bottelen. De Brut Réserve Premier Cru van Bénard-Pitois heeft rood en wit fruit met brioche: de champagne voor aan tafel. De Brut Grand Cru van Pierre Leboeuf is verfijnder, met witte bloemen, perzik en een lange, frisse afdronk. Voor een kerstdiner met acht personen is de magnum de mooiste keus. Waarom champagne van een wijnboer anders smaakt dan die van een groot huis, lees je in onze gids over récoltants en grandes maisons.
Crémant: de slimste keus voor een grote groep
Crémant wordt op precies dezelfde manier gemaakt als champagne, maar in andere Franse streken en met een kortere rijping op de gist. Het resultaat is iets frisser en fruitiger, voor ongeveer de helft van de prijs. De Crémant d'Alsace van Domaine François Lichtlé is levendig, met citrus, groene appel en een broodachtige gisttoets. De Crémant de Bourgogne van Dampt Frères komt uit de streek rond Chablis en heeft de spanning van Chardonnay. Voor een nieuwjaarsborrel, een receptie of het welkomstglas op kerstavond zijn dit de flessen waar we zelf naar grijpen.
Cava: droog, fris en veel waar voor je geld
Cava is de Spaanse mousserende wijn op de traditionele manier, meestal van Macabeo, Xarel·lo en Parellada. De meeste cava komt uit Catalonië, maar Pago de Tharsys maakt de zijne in Requena bij Valencia, op zo'n 700 meter hoogte. De Dominio de Tharsys Brut Nature is zonder toegevoegde suiker, strak en mineraal: ideaal bij oesters en garnalen. Wie een roze bubbel zoekt, pakt de Millésime Rosé Reserva: als Reserva rijpte hij minimaal achttien maanden op de gist, en hij combineert rijpe aardbei met een romige mousse.
Prosecco: zacht en fruitig voor de borrel
Prosecco is de makkelijkste bubbel: fruitig, zacht en zonder de complexiteit van een gerijpte champagne. Dat maakt hem perfect voor de borrel en voor gasten die niet van strak en droog houden. De Prosecco Brut van Tenuta Santomè is droog, met witte perzik en acaciabloesem. De Prosecco Superiore Extra Dry van Bepin de Eto komt van de steile heuvels van Conegliano Valdobbiadene, het beste deel van de streek, en is een fractie zoeter. Die zachtheid maakt hem een goede keus bij hapjes met iets zoets of pittigs.
Overzicht: de vier naast elkaar
| Soort | Methode | Druiven | Rijping | Smaak | Bij ons vanaf |
|---|---|---|---|---|---|
| Champagne | Tweede gisting op fles | Chardonnay, Pinot Noir, Pinot Meunier | Minimaal 15 maanden op gist | Brioche, citrus, fijne mousse | €26,50 (halve fles) |
| Crémant | Tweede gisting op fles | Per streek: Chardonnay, Pinot Blanc, Chenin Blanc | Minimaal 9 maanden op gist | Fris, fruitig, iets minder brioche | €17,50 |
| Cava | Tweede gisting op fles | Macabeo, Xarel·lo, Parellada | Minimaal 9 maanden, Reserva 18 | Droog, appel, citrus, mineraal | €11,95 |
| Prosecco | Tweede gisting in tank | Glera | Kort, gemaakt om jong te drinken | Peer, appel, bloesem, zachter | €12,95 |
Welke bubbels bij welk moment
- Welkomstglas of receptie met een grote groep: crémant of cava. Je schenkt veel glazen, en dan telt de prijs per fles mee.
- Oesters, kreeft of coquilles: champagne of een cava brut nature. Hoe droger en strakker, hoe beter.
- Bij het kerstdiner: champagne met wat rijping, zoals een Premier Cru, die tegen gevogelte en romige sauzen kan. Meer ideeën staan in onze gids over wijn bij het kerstdiner.
- De borrel met hapjes: prosecco, zeker bij bitterballen, zoete chilisaus of sushi.
- Middernacht op oudejaarsavond: het moment voor de beste fles van het jaar. Een Grand Cru, of een magnum als de hele tafel meedrinkt.
Schenken: koud, maar niet te koud
Prosecco, cava en crémant schenk je op 6 tot 8 graden, champagne iets warmer op 8 tot 10 graden. Te koud en je proeft vooral bubbels en zuur. Open de fles door de kurk vast te houden en de fles langzaam te draaien, dan hoor je alleen een zachte zucht. En schenk champagne gerust in een gewoon wit wijnglas: in een bredere kelk komen de aroma's beter tot hun recht dan in een smalle flûte.
Veelgestelde vragen over bubbels
Proef het zelf
Op zaterdag 19 december staan in ons proeflokaal in Fort aan de Drecht de wijnen voor de feestdagen open, champagne en crémant voorop. Liever persoonlijk advies? Je bent welkom bij Wijnhuis Heemstede aan de Zandvoortselaan. Thuis kiezen kan ook: bekijk al onze mousserende wijnen, met gratis verzending vanaf €99.